STDక్యూ నుంచి స్పీడ్ ఇంటర్నెట్ దాకా: టెలికాం రంగంలో పాతికేళ్ల ప్రగతి

భారత టెలికాం విప్లవం: 2000 – 2025 ముఖ్యాంశాలు

గత పాతికేళ్లలో కమ్యూనికేషన్ రంగం కేవలం ‘మాటల’ నుంచి ‘డేటా’ వరకు, ఇప్పుడు ‘ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI)’ వరకు విస్తరించింది.

1. ప్రస్తుత మార్కెట్ స్థితిగతులు (2024-25)

తాజా గణాంకాల ప్రకారం, భారత స్మార్ట్ ఫోన్ మార్కెట్ గతం కంటే విలువైనదిగా మారింది:

• 5G జోరు: ప్రస్తుతం విక్రయించబడుతున్న ప్రతి 10 స్మార్ట్‌ఫోన్‌లలో దాదాపు 8 ఫోన్లు (79%) 5G సపోర్ట్ ఉన్నవే.

• ప్రీమియం షిఫ్ట్: వినియోగదారులు ఇప్పుడు బడ్జెట్ ఫోన్ల కంటే ₹30,000 పైబడిన ప్రీమియం ఫోన్ల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. 2025లో ఈ సెగ్మెంట్ 29% వృద్ధిని నమోదు చేసింది.

• బ్రాండ్‌ల హవా: 2025 నాటికి Vivo 24% మార్కెట్ వాటాతో అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతుండగా, Apple తన అత్యున్నత త్రైమాసిక వృద్ధిని సాధించింది.

2. ఆత్మనిర్భర్ భారత్: బీఎస్ఎన్ఎల్ (BSNL) సంచలనం

2025 బీఎస్ఎన్ఎల్ పాలిట టర్నింగ్ పాయింట్‌గా నిలిచింది:

• స్వదేశీ 4G/5G స్టాక్: టీసీఎస్ (TCS) మరియు సి-డాట్ (C-DoT) భాగస్వామ్యంతో పూర్తి స్వదేశీ సాంకేతికతతో 1 లక్షకు పైగా 4G టవర్లను బీఎస్ఎన్ఎల్ ఏర్పాటు చేసింది.

• 5G అప్‌గ్రేడ్: సెప్టెంబర్ 2025లో ప్రధాని మోదీ ఒడిశా నుంచి స్వదేశీ 5G-రెడీ నెట్‌వర్క్‌ను ప్రారంభించారు. 2025 చివరి నాటికి ఢిల్లీ, ముంబై వంటి నగరాల్లో బీఎస్ఎన్ఎల్ 5G సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

• లాభాల బాట: దాదాపు 15 ఏళ్ల తర్వాత, 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బీఎస్ఎన్ఎల్ వరుసగా రెండు త్రైమాసికాల్లో లాభాలను ఆర్జించింది.

3. నేషనల్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ మిషన్ (NBM) 2.0

డిజిటల్ కనెక్టివిటీని పటిష్టం చేయడానికి ప్రభుత్వం 2025లో NBM 2.0ని ప్రారంభించింది:

• లక్ష్యం: 2030 నాటికి 2.7 లక్షల గ్రామాలకు ఆప్టికల్ ఫైబర్ కనెక్టివిటీని అందించడం.

• వేగం: దేశవ్యాప్తంగా కనీసం 100 Mbps ఫిక్స్‌డ్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ వేగాన్ని అందించడం ఈ మిషన్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

• శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్: మారుమూల ప్రాంతాలకు ఇంటర్నెట్ చేరవేసేందుకు స్టార్‌లింక్, జియో-శాట్‌కామ్ మధ్య పోటీ 2025లో కొత్త పుంతలు తొక్కింది.

4. ఆర్థిక వ్యవస్థలో టెలికాం పాత్ర

• GDP వాటా: ప్రస్తుతం డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ భారత జీడీపీలో 12-14% వాటాను కలిగి ఉంది. రాబోయే 10 ఏళ్లలో ఇది 20%కి చేరుకుంటుందని అంచనా.

• డేటా వినియోగం: భారత్‌లో సగటున ఒక వినియోగదారుడు నెలకు 24 GB డేటాను వినియోగిస్తున్నారు, ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధికం.

ముగింపు: 6G వైపు అడుగులు

2000లో ‘ఎస్‌టీడీ’ బూత్‌లో రూపాయి కాయిన్ కోసం వెతికే పరిస్థితి నుంచి, 2025లో 5G స్పీడ్‌తో ప్రపంచాన్ని శాసించే స్థాయికి భారత్ చేరుకుంది. ఇప్పుడు భారత ప్రభుత్వం ‘భారత్ 6G అలయన్స్’ ద్వారా 2030 నాటికి ప్రపంచ 6G పేటెంట్లలో 10% వాటాను దక్కించుకోవడమే లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతోంది.